السيد محمد حسين الطهراني

244

معاد شناسى (فارسى)

مىآوريم نبود ، و تشريع زكات نيز بدين صورت و كيفيّتى كه ما امروز زكات مىدهيم نبود ؛ بلكه مراد از نمازى كه در اين آيه وارد است كه مجرمان مىگويند : ما از نماز گزاران نبوده‌ايم ، مطلق توجّه به سوى خداست ، با خضوع و خشوع مقام عبوديّت نسبت به ساحت قدس او جلّ و عزّ ؛ و مراد از إطعام مسكين نيز مطلق انفاق بر فقيران و مسكينان فى سبيل الله بوده است . و مراد از تعمّق و فرو رفتن در امور دنيوى ، غور و بررسى مَلاهى دنيا و زَخارِف و زينتهاى آن است كه انسان را از توجّه و اقبال به آخرت و روز جزا و پاداش باز مىدارد ؛ و يا مراد ، تعمّق در طعن به آيات خداست كه توجّه به اين آيات روز حساب را به ياد مىآورد و به بشارت و انذار و وعده و وعيد ، مردم را حركت مىدهد . و مراد از تَكْذيب يَومِ الدّين كه معلوم است همان عدم اقرار و اعتراف به معاد و بازگشت انسان به سراى أبديّت و جاودانى و موقف قيامت است . و واضح است كه به واسطهء تلبّس به اين صفات چهارگانه ؛ يعنى ترك نماز ، و ترك انفاق در راه خدا ، و خوض و غور در ملاهى و مَناهى و يا در طعن به آيات خدا ، و در تكذيب روز جزا و حساب ، به كلّى اركان دين منهدم مىشود . و امّا با تلبّس به صفات ضدّ آن يعنى نماز براى خدا ، و انفاق در راه خدا ، و اقتداء به اولياى دين در اعراض از توجّه تامّ به امور اعتباريّه ، و توجّه و اقبال به يوم لقاء الله و روز ديدار و زيارت خدا ، اصول و اساس دين بر پاست .